TRANG CHỦ / Tin tức / Thế giới tâm linh

Đốt vàng mã sao cho phù hợp với tín ngưỡng

Đốt vàng mã là tục lệ tín ngưỡng văn hóa của người Việt, do ảnh hưởng từ tư tưởng văn hóa phương Bắc nên tục đốt vàng mã được thịnh hành ở nước ta. Vào các ngày lễ, giỗ, rằm… nhà nhà người người với mâm cao cỗ đầy vàng mã đủ thứ để dâng lên gia tiên. Tuy nhiên, tục đốt vàng mã ngày nay đã biến tướng đi rất nhiều, gây không ít ảnh hưởng đến thuần phong mỹ tục của người Việt ta.

Tục đốt vàng mã có từ đâu ?

Các nhà nghiên cứu văn hóa cho biết, chưa có một tài liệu nào ghi lại thời điểm xuất hiện việc đốt vàng mã ở nước ta, tục đốt vàng mã có ở nước ta là do chịu ảnh hưởng của chế độ phong kiến Trung Hoa. Người ta quan niệm chết chưa phải là hết mà vẫn còn tiếp diễn ở thế giới bên kia, “trần sao âm vậy” cho nên việc đốt vàng mã được thực hiện với mong muốn người thân ở dưới suối vàng được sung túc đầy đủ, thứ mà mọi người gửi cho người thân là nhà, xe, ngựa, tiền vàng, những vật dụng khi người mất còn sống vẫn hay dùng, ưa dùng…chính vì thế mà tục đốt vàng mã không thể xa rời trong tín ngưỡng của người Việt.

Trong tục đốt vàng mã này, có 2 điều chúng ta cần phân biệt đó là đồ mã và vàng mã. Về cơ bản thì hai thứ này đều được làm bằng giấy, nhưng khác nhau ở chỗ, đồ mã là tất cả những thứ liên quan tới người mất, bao gồm: nhà, xe, ngựa, quần áo, hình nhân…còn vàng mã chính là tiền vàng, tiền địa phủ để đốt xuống âm phủ, ngày nay biến hóa hơn thì tiền địa phủ được in giống như tiền thật của người trần.

Tại Tây Nguyên nước ta, dù không chịu sự đô hộ của phong kiến phương Bắc nhưng tục chia của cải cho người chết đã diễn ra từ rất lâu, nó trở thành phong tục tập quán của những dân tộc nơi đây. Thế nên, việc đốt vàng mã là hành động có chủ đích của con người và chúng ta tin rằng đốt vàng mã sẽ giúp người ở dưới âm được sống đầy đủ.

Đốt vàng mã sao cho phù hợp với tín ngưỡng

Vậy đốt vàng mã như nào là hợp lý ?

Ngày nay, vàng mã trở nên phổ biến và thịnh hành, kinh tế phát triển đi lên thì mức hưởng thụ nhu cầu đời sống tinh thần của con người lại tăng, trong đó vấn đề hóa vàng mã cũng có sự thay đổi.

Xưa kia, đồ cúng lễ rất đơn giản, được làm rất nhỏ nhắn, mỗi bộ lễ cúng chỉ gồm một ít các đồ mã như tiền vàng, quần áo, mũ mão và được quy định rất cụ thể. Ngày nay, đồ hàng mã lại đa dạng và phong phú hơn cả, mẫu mã cũng đa dạng. Hiện nay, nhiều người có thói quen lạm dụng khi nghĩ rằng cứ dâng mâm cao cỗ đầy là thành tâm, là được ban phước, nhưng thật không phải. Các cụ nhà ta vẫn có câu “con giàu một bó con khó một nén” nên tùy tâm làm mà, không cần mâm cao cỗ đầy mà chỉ quả cau chén nước thành tâm dâng lên gia tiên là được, có điều kiện hơn thì hương hoa nhiều hơn, đầy đủ hơn. Khi làm lễ cũng vậy, không nhất thiết phải vàng mã phô trương, kếch xù mà chỉ cần đủ bộ, những thứ cần thiết. Chúng ta thường đốt vàng mã cho người âm tiêu thì không cần phải đốt mã những vật dụng hàng ngày như xe, điện thoại… vì tiền có thể mua được những thứ đó.

Mỗi dịp xuân về, là lúc lễ hội nở rộ, đến chùa người người dải tiền lẻ khắp chốn, hóa mã ngùn ngụt khiến lò hóa mã lúc nào cũng quá tải. Chính những điều này đã làm mất đi nét văn hóa tâm linh. Vàng mã là nhu cầu tất yếu trong đời sống tâm linh của con người nhưng sử dụng làm sao cho phù hợp là điều rất cần ở mọi người và toàn xã hội. Nhà nước đã ban hành luật với mục đích chấn chỉnh việc lạm dụng đốt vàng mã bừa bãi vừa gây lãng phí và ô nhiễm nơi công cộng. Thiết nghĩ, thuần phong mỹ tục là nét văn hóa của mỗi dân tộc, mỗi vùng miền nhưng cũng cần gìn giữ và thực hiện đúng nếp trong toàn thể cộng đồng.

Bài viết liên quan: